Naam: Florien van Amstel
Functie: PhD-kandidaat
Werkplek: Afdeling Radiologie en Nucleaire Geneeskunde, Maastricht UMC+
Reisperiode: 1 februari – 1 mei 2026
Bestemming: University of Cambridge, Verenigd Koninkrijk

Doel van de reis
Bij borstkankerpatiënten die neoadjuvante chemotherapie krijgen, dit betekent toediening van chemotherapie voorafgaand aan de operatie, is het belangrijk om na afloop van de behandeling te bepalen of er nog tumorcellen aanwezig zijn in de lymfeklieren in de oksel (okselklieren). Dit komt omdat okselklieren voorspellend zijn voor de overlevingskansen van patiënten met borstkanker1. Op dit moment gebeurt dit meestal met een operatie aan de oksel. Hoewel deze okseloperatie belangrijk is om de aanwezigheid van tumorcellen in de okselklieren vast te stellen, brengt zij ook risico’s met zich mee zoals lymfoedeem (een zwelling van de arm), pijnklachten en verminderde armfunctie2.

Bij een deel van de patiënten verdwijnen alle tumorcellen door de chemotherapie. Deze patiënten ondergaan dan mogelijk een okseloperatie die achteraf niet nodig blijkt te zijn. Daarom wordt gezocht naar manieren om zonder okseloperatie vast te stellen of er nog tumorcellen in de okselklieren aanwezig zijn3. Uit eerder onderzoek van onze onderzoeksgroep in het Maastricht UMC+ bleek dat wanneer de tumor in de borst na de chemotherapie niet meer zichtbaar was op een MRI-scan, er vaak ook geen tumorcellen meer aanwezig waren in de okselklieren4. Omdat een MRI-scan al standaard onderdeel is van de behandeling, zou dit een eenvoudige manier kunnen zijn om patiënten te herkennen die mogelijk geen okseloperatie meer nodig hebben na de chemotherapie.

Deze resultaten zijn veelbelovend, maar zijn tot nu toe alleen onderzocht in het Maastricht UMC+. Daarom is aanvullend onderzoek in een ander ziekenhuis nodig. Voor deze validatie werken wij samen met de University of Cambridge, een internationaal gerenommeerd centrum op het gebied van borstkankerzorg en onderzoek. Het doel van dit project is om te onderzoeken of de MRI-scan van de borst betrouwbaar kan voorspellen of er na de chemotherapie nog tumorcellen aanwezig zijn in de okselklieren. Als dit zo blijkt te zijn, kan dat in de toekomst leiden tot minder operaties, minder complicaties en een betere kwaliteit van leven voor patiënten met borstkanker.

Uitgevoerde onderzoek
Tijdens mijn onderzoeksverblijf in Cambridge heb ik gewerkt aan het verzamelen en analyseren van gegevens om te onderzoeken of onze eerdere bevindingen ook gelden voor patiënten buiten het Maastricht UMC+. Hiervoor hebben we gegevens verzameld van patiënten die voor en na de chemotherapie een MRI-scan hadden gekregen en daarna een operatie aan de oksel ondergingen. We hebben onder andere gekeken naar kenmerken van de patiënten, de uitslagen van de MRI-scans en de resultaten van de okseloperaties.

De gegevens zijn verzameld in nauwe samenwerking met radiologen en onderzoekers van de University of Cambridge. Deze samenwerking gaf mij ook meer inzicht in de verschillen tussen de borstkankerzorg in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Juist omdat de zorg niet overal op dezelfde manier is georganiseerd, is het belangrijk om te onderzoeken of onze bevindingen ook in een andere ziekenhuisomgeving betrouwbaar zijn.

De verzamelde gegevens uit Cambridge worden momenteel gecombineerd met de gegevens uit Maastricht. Vervolgens worden de laatste statistische analyses uitgevoerd. Hiermee kunnen we bepalen of een MRI-scan van de borst inderdaad betrouwbaar kan voorspellen of er na de chemotherapie nog tumorcellen aanwezig zijn in de okselklieren. De resultaten van het onderzoek zullen worden beschreven in een wetenschappelijk artikel dat naar verwachting eind 2026 wordt ingediend voor een publicatie.

Persoonlijke ervaring
Naast het onderzoek heb ik tijdens mijn verblijf ook kennis kunnen maken met Cambridge als historische universiteitsstad. De stad staat bekend om haar eeuwenoude colleges, internationale academische sfeer en prachtige architectuur. Tijdens mijn verblijf heb ik verschillende colleges bezocht en de unieke omgeving van dichtbij mogen ervaren.

Dankwoord
Door de ondersteuning van de René Vogels Stichting was het mogelijk om dit onderzoeksproject in Cambridge uit te voeren. Het verblijf heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de verzameling van de benodigde data voor de externe validatie en aan de samenwerking tussen het Maastricht UMC+ en de University of Cambridge op het gebied van borstkankeronderzoek. Daarnaast zijn de bevindingen belangrijk voor de internationale richtlijnen van de Europese Vereniging voor Mammaradiologie (EUSOBI) ten aanzien van de beoordeling van de okselklieren, die momenteel wordt gereviseerd met behulp van deze ingebrachte onderzoeksresultaten.

Ik wil de René Vogels Stichting hartelijk bedanken voor het mogelijk maken van deze bijzondere onderzoeks- en leerervaring. Het verblijf heeft niet alleen bijgedragen aan de wetenschappelijke voortgang van het project, maar ook aan mijn persoonlijke en professionele ontwikkeling als onderzoeker.

Referenties

1. de Wild SR, Koppert LB, de Munck L, Vrancken Peeters M-JT, Siesling S, Smidt ML, Simons JM. Prognostic effect of nodal status before and after neoadjuvant chemotherapy in breast cancer: a Dutch population-based study. Breast cancer research and treatment 2023: 1-12.
2. Che Bakri NA, Kwasnicki RM, Khan N, Ghandour O, Lee A, Grant Y, Dawidziuk A, Darzi A, Ashrafian H, Leff DR. Impact of Axillary Lymph Node Dissection and Sentinel Lymph Node Biopsy on Upper Limb Morbidity in Breast Cancer Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis. Ann Surg 2023;277(4): 572-580.
3. Samiei S, de Mooij CM, Lobbes MB, Keymeulen KB, van Nijnatten TJ, Smidt ML. Diagnostic performance of noninvasive imaging for assessment of axillary response after neoadjuvant systemic therapy in clinically node-positive breast cancer: a systematic review and meta-analysis. Annals of Surgery 2021;273(4): 694-700.
4. van Amstel FJ, van Mierlo RG, Nelemans PJ, Engelen SM, Houwers J, Kooreman LF, Tjan-Heijnen VC, Siesling S, Smidt ML, van Nijnatten TJ. Primary tumour response on breast MRI as a predictor of axillary pathologic response in breast cancer patients treated with neoadjuvant chemotherapy. European radiology 2026;36(5): 3358-3366.