Jenneke de Jong, PhD student afdeling radiotherapie, Erasmus Medisch Centrum & HollandPTC

De reisbestemming en reisperiode
Stockholm, 1 augustus- 31 oktober 2025

Het onderwerp van het onderzoek/doel van de reis
Het onderzoeken hoe we orgaansparing kunnen verbeteren bij de behandeling van hoofd-halskanker met protontherapie.
Een populair wetenschappelijke beschrijving van het uitgevoerde onderzoek

Een populair wetenschappelijke beschrijving van het uitgevoerde onderzoek
In protonentherapie is het belangrijk om rekening te houden met onzekerheden. Veranderingen in de anatomie of kleine verschuivingen in de positionering van de patiënt kunnen grote invloed hebben op de dosisverdeling. Dit kan als gevolg hebben dat de tumor onvoldoende dosis ontvangt of dat belangrijke organen juist teveel dosis ontvangen, wat de kans op complicaties, zoals slik- en stemklachten, vergroot.

De huidige manier waarop we de onzekerheden meenemen bij het maken van de behandelplannen in de kliniek is niet optimaal. In een eerder onderzoek vonden we dat een nieuwe statistisch accurate methode kan leiden tot betere orgaansparing of betere tumordosis [1]. Het nadeel van de statistisch accurate methode die werd gebruikt in dat onderzoek is dat er veel berekeningen voor nodig zijn, waardoor deze lang duurt en daardoor niet geschikt is voor de klinische praktijk.

Samen met RaySearch hebben we een nieuwe methode ontwikkeld waardoor dit sneller kan, genaamd Sparse Probabilistic Evaluation (SPE). Met SPE simuleren we een groot aantal gefractioneerde behandelingen met alle onzekerheden d.m.v. interpolatie in een grid van waarden voor deze onzekerheden met bijbehorende dosisverdelingen.

De belangrijkste resultaten
Met SPE kunnen we in 9 minuten een statistisch accurate evaluatie uitvoeren van een behandelplan. Als we de resultaten van metrieken waar we geïnteresseerd in zijn van SPE vergelijken met een ground truth vinden we vinden we de volgende afwijkingen in een groep van 15 hoofd-halskankerpatienten:
• Tumor-gerelateerde uitkomstmaat: −0.11 tot 0.07 Gy
• Spinalcord-gerelateerde uitkomstmaat: −0.14 tot 0.23 Gy, vergelijkbaar voor andere organen

Deze afwijkingen worden door de klinisch fysici in ons instituut als klinisch acceptabel beschouwd. De methode kan leiden tot betere orgaansparing of betere tumordosis, zonder de tijd voor het creëren van de behandelplannen te verhogen. Een wetenschappelijk artikel is ingediend na revisie en wordt hopelijk binnenkort gepubliceerd. Ook is het werk geselecteerd voor een poster presentatie op de ESTRO-conferentie in Stockholm. SPE is nu beschikbaar in de 2026 versie van RayStation en kan daardoor gebruikt worden in de kliniek. Momenteel wordt er samen met RaySearch gewerkt aan een vervolgartikel over een statistisch accurate methode voor optimalisatie van de behandelplannen.

Persoonlijke impressie van de plaats/land/personen/tegen- en meevallers
Stockholm was een hele fijne plek om te wonen. Er was veel bos en water in de omgeving waar we heerlijk konden zwemmen en wandelen. Ik had een fiets gehuurd en kon zo veel van de stad verkennen en elke dag naar kantoor gaan. Het kantoor was erg fijn en de fika’s (koffiemomentjes) met collega’s waren erg gezellig. In de laatste week zijn we samen uit eten gegaan en hebben we Nederlandse en Zweede muziek uitgewisseld tijdens karaoke. Typische Zweedse activiteiten die we hebben gedaan zijn: kanoën op de meren, zwemmen in koud water met daarna een saunasessie, een ijshockeywedstrijd, kampvuur maken in het bos, de halve marathon van Stockholm, het ABBA museum, nationale kaneelbroodjes dag etc. Cultuurverschillen waren er niet heel veel. Over het algemeen, lijken de Zweedse mensen iets rustiger en is er minder lawaai in het OV en de supermarkt. Ik heb heel erg genoten van mijn tijd bij RaySearch in Stockholm en ben erg dankbaar aan de René Vogels Stichting voor deze ervaring.